You are currently viewing 1 MARCA – NARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

1 MARCA – NARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

,,Żołnierze Wyklęci’’ – ,,Żołnierze Niezłomni’’ tworzyli polskie podziemie niepodległościowe, które było pierwszym odruchem samoobrony społeczeństwa polskiego przeciwko siłą narzuconej przez sowietów – komunistycznej władzy. Jako zjawisko masowe istniało do wiosny 1947 roku. Data ta nie oznaczała jednak jego definitywnego końca. Historia ,,Żołnierzy Wyklętych’’ toczyła się własnym rytmem. Symbolicznym końcem zbrojnego oporu była śmierć Józefa Franczaka o pseudonimie ,,Lalek’’ zabitego przez ZOMO 21 października 1963 roku. Także i ona nie zamykała jednak ostatecznie dziejów konspiracji powojennej. Do końca PRL- u w całym kraju ukrywało się pod fałszywymi nazwiskami wielu żołnierzy podziemia. Ścigani przez SB trwali oni w konspiracji z dala od rodzin, z którymi nie dane było im się spotkać przez kilkadziesiąt lat.

Ustanowienie 1 Marca Narodowym Dniem Pamięci ,,Żołnierzy Wyklętych’’ jest symbolicznym aktem uhonorowania najwyższej ofiary złożonej przez dziesiątki tysięcy żołnierzy podziemia powojennego. Projekt w tej sprawie złożył w Sejmie prezydent Lech Kaczyński 26 lutego 2010 roku. Dnia 3 lutego 2011 roku Sejm ,,ustanowił Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych’’ a 1 Marca 2011 roku w całej Polsce odbyły się po raz pierwszy uroczystości, konferencje i spotkania związane z nowym świętem państwowym.

Dlaczego jednak jest to dzień 1 Marca?

1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie wykonano wyroki śmierci na 7 oficerach IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – polskiej organizacji niepodległościowej. Byli oni okrutnie torturowani przez okrytego ponurą sławą pułkownika Józefa Różańskiego. Ostatni akt tragedii rozegrał się właśnie 1 marca 1951 roku w więzieniu na Mokotowie. Pomiędzy godziną 20.00 a 20.45 pluton egzekucyjny pod dowództwem sierżanta Aleksandra Dreja wykonał siedem wyroków śmierci. Polskich bohaterów zabijano co pięć – dziesięć minut, strzelając w tył głowy. Wszystko to działo się w piwnicach budynku gospodarczego więzienia na Mokotowie. Następnie pochowano ich w bezimiennych mogiłach, najprawdopodobniej na tzw. Łączce, która stała grobem dla setek innych niezłomnych.

Wspomniany ,,krwawy’’ pułkownik Różański, właściwie Josef Goldberg zmarł 21 sierpnia 1981 roku w wyniku choroby nowotworowej i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie. W bazie danych cmentarza podano, że był adwokatem. Gdyby wykreślić 4 pierwsze litery – pozostałe właściwie określiły by jego zajęcie – był katem.

W naszej szkole przez ostatnie 5 lat organizowaliśmy konkursy o wspomnianej tematyce dla uczniów klas ósmych szkół podstawowych a wcześniej klas trzecich gimnazjalnych. W obecnej sytuacji nie mogliśmy niestety kontynuować tej tradycji. Zapraszam więc do zapoznania się poniższymi materiałami, które związane są tematycznie z obchodzonym 1 Marca świętem oraz przedstawiają sylwetki wybranych ,,Żołnierzy Wyklętych’’ m .in. młodej dziewczyny: Danuty Siedzikówny ps. ,,Inka’’ oraz związanych z naszym regionem: Hieronima Dekutowskiego ps. ,,Zapora’’ i Łukasza Cieplińskiego ps. ,,Pług’’.

M. Zięba

https://www.youtube.com/watch?v=NAN3FE_lefA

 

 

Dodaj komentarz